Ik knipperde met mijn ogen en plotseling was het midden juni. Ik heb nog geen enkel zomerplan gemaakt. Gelukkig zijn er, net als ik, altijd de stranden van Groot-Brittannië om op terug te vallen als ik een snelle vakantieboost nodig heb. Maar kijk wel uit voor de kwallen, oké?
Dankzij de stijgende zeetemperaturen duiken er steeds meer kwallen op in Britse en Ierse wateren. Onlangs zijn er zelfs kwallen gezien in de Mersey! Het warmere water rond het Verenigd Koninkrijk maakt het nu veel aantrekkelijker voor voortplanting, wat alleen maar betekent dat zwemmers steeds waakzamer moeten zijn.
“Stijgende zeetemperaturen hebben op allerlei manieren een directe invloed op het zeeleven. Warmer water kan het leefgebied van zeedieren zoals pijlstaartroggen en kwallen vergroten, waardoor ze beter gedijen in onze kustgebieden – gebieden die voorheen te koud voor ze zouden zijn geweest,” zegt Genevieve Watson, bioloog en adviseur watergegevens bij KISTERS.
“Dit is iets wat vooral merkbaar is omdat we deze veranderingen nog tijdens ons leven zien gebeuren. Weinigen van ons zullen terugkijken op hun jeugd en zich herinneren ooit een pijlstaartrog of kwal in het water aan zee te hebben gezien, maar voor onze kinderen en kleinkinderen zou dit wel eens een steeds gewoner gezicht kunnen worden.”
Zijn kwallen gevaarlijk?
Hoewel er een aantal dodelijke kwallen bestaan, zijn de kwallen die in de Britse wateren rondzwemmen waarschijnlijk niet zo dodelijk voor mensen. Toch moet je niet te dicht bij deze eigenaardige wezens in de buurt komen – hun steek kan en zal je pijn doen en je stranduitstapje verpesten.
Afhankelijk van het soort kwal dat je tegenkomt, kun je verschillende reacties krijgen, van jeukende uitslag en zwelling tot misselijkheid en ademhalingsmoeilijkheden. Niet iets waar je midden op zee mee te maken wilt krijgen. Dus als je er een ziet, zwem dan rustig weg en waarschuw anderen.
Welke kwallen zijn er in Groot-Brittannië?
Er leven zes hoofdsoorten kwallen (en twee kwalachtigen) voor de kust van Groot-Brittannië:
- Vatkwal: Een grote, paddenstoelvormige kwal (tot 1 meter in diameter) met een milde angel. Hij kan wit, lichtroze, blauw of geel zijn en heeft paarse strepen.
- Blauwe kwal: Ze worden tot 30 cm groot en lijken op een kleine leeuwenkwal met een blauwe bel, maar er komt ook een gele variant voor in de Britse wateren. Geen erge steek, maar toch beter te vermijden.
- Bij-de-wind-zeiler: Geen kwal, maar een drijvende kolonie hydrozoën. Ze worden maar 10 cm lang en steken heel licht, maar ze komen vaak in zwermen voor. Ze zijn blauwpaars, hebben een zeilachtige bovenkant en kleine tentakels eronder.
- Kompaskwal: Vernoemd naar zijn bruine V-vormige tekening (als een kompas), heeft hij een paraplu-achtige bel en lange, dunne tentakels; hij kan een pijnlijke steek toedienen.
- Leeuwenkwal: Deze grote (meestal 50 cm) roodbruine kwallen, met haarachtige tentakels, staan bekend om hun pijnlijke steken.
- Mauve stinger kwal: Dieppaars (zoals de naam al doet vermoeden) en bedekt met wratten, heeft een pijnlijke steek.
- Maankwal: Met zijn transparante, koepelvormige klok, hoefijzervormige paarse ringen (ook wel gonaden genoemd) en korte haarachtige tentakels heeft deze kwal een milde angel.
- Portugese oorlogskwal: Ook dit is geen kwal, maar waarschijnlijk wel de bekendste. Hoewel hij zelden voorkomt en zelden dodelijk is, kan een steek zeer pijnlijk zijn. Kijk uit naar zijn slepende tentakels (vaak vele meters lang), blauwpaarse kleur en duidelijke ‘mohawk’.
Wat moet ik doen als ik gestoken ben?
- Probeer kalm te blijven, het is waarschijnlijk niet gevaarlijk (ook al doet het vreselijk pijn), maar ga het water uit en probeer medische hulp te vinden, zoals een strandwacht of iemand met EHBO-training.
- PLAS ER NIET OP! Spoel in plaats daarvan de gestoken plek af met zeewater (geen zoet water), of nog beter, azijn als je dat hebt!
- Wrijf niet over het gebied. Dat maakt het alleen maar erger. En als er nog tentakels op de huid zitten, gebruik dan een pincet – niet je handen of iets anders om ze eraf te schrapen!
- Week het gebied zo snel mogelijk minstens 30 minuten in heel warm water of gebruik een warme flanel en neem pijnstillers. En gebruik geen ijspack!
- Als je last hebt van ademhalingsmoeilijkheden, pijn op de borst, ernstige zwelling, braken, toevallen of aanvallen, ernstige bloeding, licht in het hoofd of bewustzijnsverlies, ga dan dringend naar de dichtstbijzijnde eerste hulp.
- Natuurlijk is voorkomen altijd het beste, dus overweeg het dragen van een wetsuit en waterdichte schoenen als je buiten zwemt.